Osiemset lat po śmierci Biedaczyny (1226-2026) jego ciało znów można oglądać. Nie jako przedmiot ciekawości, ale jako konkretnie przemawiającą obecność. 21 lutego 2026 r. w Asyżu rozpoczęło się pierwsze publiczne i wydłużone wystawienie śmiertelnych szczątków św. Franciszka w ramach obchodów 800. rocznicy jego śmierci.
Rano 21 lutego w krypcie dolnej bazyliki sarkofag został ponownie otwarty w obecności wspólnoty franciszkańskiej, legata papieskiego dla bazylik papieskich w Asyżu kard. Ángela FERNÁNDEZ ARTIME oraz emerytowanego arcybiskupa Asyżu-Nocera Umbra-Gualdo Tadino i Foligno abp. Domenico SORRENTINO, obecnie administratora apostolskiego. Towarzyszyli im bracia z różnych rodzin Pierwszego Zakonu i Trzeciego Zakonu Regularnego, zakonnice, świeccy i wierni. Przebieg był skromny i prosty, cichy, ukazujący, że mamy do czynienia z żywą pamięcią, która dotyka korzeni franciszkańskiego powołania. Wystawienie na widok publiczny tego, co przez wieki było strzeżone, nie jest szykownym gestem, ale przede wszystkim aktem kościelnym: dotyka wiary, pamięci i tradycji oraz uwidacznia charyzmatyczne dziedzictwo.
W południe, w sali Cimabue centrum konferencyjnego „Colle del Paradiso”, podano oficjalną informację władzom duchownym i cywilnym. Wystawienie, zaplanowane w 2023 r. przez kustosza fr. Marco MORONI, poparte przez abp. Domenico SORRENTINO i wspierane przez papieża Franciszka, zostało zatwierdzone i pobłogosławione przez papieża Leona XIV w ramach specjalnego roku jubileuszowego z okazji 800-lecia.
O godz. 16 odbyło się uroczyste przeniesienie trumienki z krypty do dolnej bazyliki, gdzie w atmosferze głębokiej modlitwy i skupienia została umieszczona u stóp ołtarza papieskiego. Relikwie były niesione z wielką czcią przez czterech zakonników w towarzystwie kard. Ángela FERNÁNDEZ ARTIME, ministrów generalnych, kustosza Świętego Konwentu i braci odpowiedzialnych za służbę liturgiczną. Była to szczególnie wzruszająca chwila, która nadała widoczny kształt przekazaniu naszego świętego do czci ludu Bożego.
Nieszporom przewodniczył kard. Ángel FERNÁNDEZ ARTIME i były one transmitowane na żywo w Rai1, włoskiej telewizji publicznej, w ramach programu Na Jego obraz (A Sua immagine). Wieczorem w bazylice odbył się koncert w wykonaniu „Schola Cantorum of the London Oratory School”. W Asyżu wyraźnie dało się odczuć, że rozpoczyna się niezwykły czas.
22 lutego o godz. 11 w bazylice górnej kard. FERNÁNDEZ ARTIME przewodniczył Mszy św. na otwarcie wystawienia ciała św. Franciszka, transmitowanej przez Rai1. Od tego dnia rozpoczął się napięty kalendarz uroczystości, które potrwają do 22 marca, kiedy to o godz. 17 zakończenie obchodów poprowadzi kard. Matteo Maria ZUPPI, arcybiskup Bolonii i przewodniczący konferencji episkopatu Włoch. W program włączeni są ministrowie generalni Pierwszego Zakonu – Braci Mniejszych Konwentualnych, Braci Mniejszych Kapucynów i Braci Mniejszych – minister generalny Trzeciego Zakonu Regularnego i inni przełożeni wyżsi. Jest to widoczny znak jedności: cała rodzina franciszkańska, w swoich różnych przejawach, jednoczy się wokół założyciela.
Od 22 lutego do 22 marca 2026 r. wierni mogą zatrzymać się w dolnej bazylice przed ciałem Franciszka, obecnie przechowywanym w przezroczystej trumience. Wejście jest możliwe po bezpłatnej rezerwacji, niezbędnej do zapewnienia porządku i modlitewnego skupienia. Przewidziano indywidualną trasę w ciszy oraz trasę z zakonnikiem, obejmującą krótką katechezę i odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych.
Napływ ludu przekracza oczekiwania: zanotowano już prawie 400 tys. rezerwacji, a łączna prognoza sięga 700 tys. osób w ciągu miesiąca. Około 80% pielgrzymów pochodzi z Włoch; znacząca jest też liczba ze Stanów Zjednoczonych, Chorwacji, Słowacji, Brazylii, Francji, Wielkiej Brytanii, Indonezji, Japonii, Kenii, Jamajki i Singapuru. Ponad 400 wolontariuszy – należących do ponad 60 organizacji kościelnych i cywilnych, w większości kobiet – wspiera miejscowych franciszkanów; 90 zakonników jest stale zaangażowanych w służbę w bazylice, a na ten okres przybyły jeszcze dodatkowe siły.
Wystawienie relikwii przypada na okres Wielkiego Postu. Nie jest to szczegół drugorzędny. Wielki Post przypomina o ograniczeniach, kruchości, prochu. Ciało Franciszka, drobne, naznaczone chorobą i wyczerpaniem, przemawia z paradoksalną siłą w kulturze, która wszystko mierzy wyglądem zewnętrznym. Nie uderza okazałością, ale spójnością. Nie fizyczną doskonałością, ale ewangeliczną radykalnością. Dla wielu zatrzymanie się przed tymi kośćmi oznacza skupić się na sensie własnego życia i własnej wiary.
Słowo, które oświeca ów gest, jest ewangeliczne: „Jeżeli ziarno pszenicy wpadłszy w ziemię nie obumrze, zostanie tylko samo, ale jeżeli obumrze, przynosi plon obfity” (J 12, 24). Wystawienie nie podsyca nostalgii, lecz proponuje konkretną weryfikację. Co pozostaje z życia zachowanego? Co rozkwita z życia ofiarowanego?
Fakt, że dziś możemy przeżywać miesiąc szczególnego uczczenia św. Franciszka, jest wynikiem długiej i burzliwej historii. Po śmierci świętego w 1226 r. jego ciało zostało umieszczone w 1230 r. w nowej bazylice i ukryte przy użyciu nadzwyczajnych środków ochronnych, aby zapobiec kradzieży. Pozostawało skrywane przez wieki. 12 grudnia 1818 r., po tygodniach wykopalisk zatwierdzonych przez papieża Piusa VII, grób został odnaleziony. W XIX wieku wybudowano kryptę, aby ułatwić wiernym oddawanie czci.
W 1978 r., za zgodą papieża Pawła VI, przeprowadzono oficjalną rekognicję naukową. Pod kierunkiem prof. Nicolò Valentino MIANI zebrano konkretne dane: szczupła sylwetka (wzrost około 157-158 cm), deformacje kości stóp odpowiadające długotrwałym cierpieniom. Przy tej okazji szczątki umieszczono w trumience w celu kontrolowania warunków przechowywania, zastępując tlen azotem, aby zapewnić ich nienaruszalność wraz z upływem czasu. Dalsze badania podjęte w 1994 r. i 2015 r. potwierdziły skuteczność systemu i dobry stan zachowania szczątków. Na tej solidnej podstawie naukowej opiera się wystawienie w 2026 r.
Organizacja całego miesiąca była imponująca: punkty przyjmowania wiernych na placu, koordynacja działań władz cywilnych i zakonnych, plan ochrony cywilnej dostosowany do przewidywanej liczby osób. Region Umbria wsparł obchody 800-lecia specjalnym aktem prawnym, przewidującym również „dzieło symboliczne”: utworzenie hospicjum onkologicznego dla dzieci w ramach regionalnej sieci opieki paliatywnej. Zebrane podczas wystawienia datki zostaną przeznaczone na ten projekt.
Oprócz codziennych nabożeństw liturgicznych odbędą się spotkania dla młodzieży, modlitwy poświęcone poszczególnym grupom, inicjatywy kulturalne i muzyczne oraz nawiedzenie franciszkańskich miejsc w mieście. Asyż nie jest tylko celem turystycznym: w ostatnich tygodniach stał się prawdziwym miejscem pielgrzymek.
Już ogłoszono obecność papieża Leona XIV na „GO! Franciscan Youth Meeting”, planowany w dniach 3-6 sierpnia 2026 r. w Asyżu. Młodzi z różnych krajów europejskich, w wieku od 18 do 33 lat, spotkają się w mieście świętego na kilka dni formacji, modlitwy i dzielenia się przeżyciami duchowymi. Również to wydarzenie wpisuje się w obchody 800-lecia: nie jest to zamknięta pamięć o przeszłości, ale doświadczenie, które wciąż kształtuje przyszłość.
Nie wystawia się ciała, aby uczcić śmierć. Pokazuje się historię wierności. Franciszek nadal przemawia nie dlatego, że zachowały się jego szczątki, ale dlatego, że oddał swoje życie. I to, po ośmiuset latach, pozostaje decydującym punktem zwycięstwa.
Fr. Alejandro Palacios Vázquez, OFMConv
